دانش‌نامه
فیلم کشاورزی و مواد اولیه پلیمری

خرید فیلم مالچ PE در ایران؛ آزمون جمع‌آوری پایان فصل

فیلم مالچ پلی‌اتیلنی را با آزمون نصب، پارگی و جمع‌آوری در مزرعه مقایسه کنید و هزینهٔ واقعی هر هکتار را پیش از سفارش بسنجید.

فیلم مالچ سیاه آزادشده از خاک در ردیف‌های مزرعه پس از برداشت گوجه‌فرنگی
عکس: Dwight Sipler

Dwight Sipler · Wikimedia Commons · CC BY 2.0 · عکس آرشیوی، برش‌خورده.

پیشنهاد ارزان‌تر برای فیلم مالچ گاهی از کم‌کردن ضخامت یا تغییر ترکیب پلی‌اتیلن می‌آید. اگر فیلم هنگام پهن‌کردن پاره شود یا پایان فصل از زیر خاک تکه‌تکه بیرون بیاید، بخشی از صرفه‌جویی رول صرف توقف، وصله و کارگر جمع‌آوری می‌شود. برای تولیدکنندهٔ فیلم دمشی و خریدار عمدهٔ سبزی و صیفی در ایران، سؤال خرید این است: کدام ترکیب در مزرعهٔ ما هم قابل نصب است و هم بعد از برداشت با روش موجود جمع می‌شود؟

پیش از استعلام، شرایط جمع‌آوری را مشخص کنید

در سفارش، نوع کشت، مدت ماندن فیلم روی زمین، رنگ و عرض، جنس خاک، شیوهٔ دفن لبه و نصب دستی یا ماشینی را ثبت کنید. بنویسید چه کسی، چه زمانی و با چه وسیله‌ای فیلم را بعد از برداشت برمی‌دارد. هزینهٔ بیرون آوردن فیلم از خاک سبک و خشک را به مزرعهٔ دارای خاک چسبنده یا لبه‌های عمیق تعمیم ندهید. اگر برای حمل یا تحویل به بازیافت‌کار برنامه دارید، پیشاپیش دربارهٔ آلودگی خاک و بقایای گیاهی، جداسازی نوار آبیاری و مبنای وزن توافق کنید.

پژوهش میدانی ۱۲ماههٔ کائو و همکاران در سال ۲۰۲۶، شش فیلم LDPE با ضخامت و رنگ متفاوت را بررسی کرد. در همان شرایط، فیلم‌های نازک‌تر زودتر به مرحلهٔ افزایش سریع خردشدن رسیدند. این نتیجه دلیل خوبی برای آزمودن فیلم پس از مواجههٔ واقعی است، اما ضخامت مناسب یا تعداد روزهای دوام را برای یک مزرعهٔ ایرانی تعیین نمی‌کند. پژوهش جداگانهٔ دانشگاه جهرم، کاربرد فیلم شفاف پلی‌اتیلن برای آفتاب‌دهی خاک را در باغ لیمو در جویمِ فارس بررسی کرد؛ هدف، ضخامت و شرایط آن مطالعه با فیلم مالچ صیفی یکسان نبود. [۱، ۲]

از گرانول تا رول: هر بار یک عامل را تغییر دهید

برای نمونه‌سازی، گریدهای فیلم دمشی LDPE و LLDPE را با دیتاشیت و شمارهٔ بچ مشخص کنید. اگر قرار است PE بازیافتی وارد فرمول شود، مقدار هدف، منبع، MFR همراه با دما و بار آزمون، و مدارک همان بچ را بخواهید. برابر بودن MFR تضمین نمی‌کند که دو رول در کشش یا پارگی یکسان رفتار کنند. در نخستین مقایسه، رنگ، عرض و ضخامت هدف را ثابت نگه دارید و فقط ترکیب را عوض کنید. کاهش ضخامت را در مقایسه‌ای جدا امتحان کنید تا اثر دو تغییر با هم اشتباه نشود.

هنگام تحویل، از چند نقطه در عرض فیلم و در طول رول با روش ثابت ضخامت بگیرید و میانگین و کمترین مقدار را ثبت کنید. از آزمایشگاه بخواهید استحکام و ازدیاد طول تا گسیختگی و مقاومت به پیشروی پارگی را جداگانه در راستای طولی و عرضی گزارش کند. ASTM D882 برای کشش فیلم نازک و ASTM D1922 برای پیشروی پارگی با آونگ نمونه‌هایی از روش‌های آزمون‌اند؛ نسخهٔ روش، جهت نمونه، ضخامت و شرایط آزمون باید در گزارش بیاید. نتیجهٔ فیلم نو را با نمونهٔ پایان فصل فقط در صورت امکان آماده‌سازی همسان مقایسه کنید؛ اگر فیلم آن‌قدر شکننده است که نمونهٔ سالم به دست نمی‌آید، همین وضعیت یک یافته است. استاندارد EN 13655:2025 مرجع مشخصات فیلم مالچ ترموپلاستیکِ قابل جمع‌آوری پس از استفاده است؛ ارجاع به آن به‌تنهایی گواهی انطباق نیست. [۳–۵]

آزمون مزرعه: نصب و برداشت را جداگانه ثبت کنید

  • از فرمول مرجع و گزینهٔ پیشنهادی در چند جفت ردیف هم‌طول با شرایط مشابه استفاده کنید. شمارهٔ رول، تاریخ نصب، دستگاه، تنظیم کشش، عمق دفن لبه و نوع بستر را ثبت کنید. تعداد پارگی و توقف را به ازای هر ۱۰۰ متر ثبت کنید.
  • در زمان برداشت هر دو فیلم را با روش یکسان و تا حد امکان در رطوبت مشابه خاک جمع کنید. زمان کار و تعداد توقف و پارگی را به ازای هر ۱۰۰ متر بنویسید. در چند قطعهٔ مشخص با مساحت یکسان، از بقایای قابل مشاهده عکس بگیرید و آن‌ها را ثبت کنید. شمارش بقایای قابل مشاهده آزمون ریزپلاستیک یا اثبات پاکی خاک نیست.
  • پیش از شروع، سقف قابل قبول توقف هنگام نصب، زمان جمع‌آوری و بقایای قابل مشاهده را با خریدار تعیین کنید. فیلمی که در نصب قبول می‌شود ولی در برداشت از حد توافق عبور می‌کند، برای سفارش عمده تأیید نشود. برداشت پرزحمت را با وزن بالاترِ فیلم خاک‌آلود به‌عنوان «بازیابی بیشتر» گزارش نکنید.

پیشنهادها را به هزینهٔ هر هکتار تبدیل کنید

هزینهٔ رول‌های مصرف‌شده، نصب و وصله، جمع‌آوری، بارگیری و حمل یا تحویل را برای سطح واقعاً پوشش‌داده‌شده جمع بزنید و به هکتار تبدیل کنید. قیمت خرید را با عرض قابل استفاده و متراژ واقعی بسنجید. اگر ارزش تحویل فیلم مصرف‌شده در برآورد وارد می‌شود، آن را فقط بر اساس شرایط کتبی پذیرنده محاسبه کنید. گزارش آزمون، نمونهٔ شاهد و شمارهٔ بچ تأییدشده را نگه دارید تا تغییر فرمول در سفارش بعدی قابل پیگیری باشد.

برای بررسی گرید فیلم دمشی، دیتاشیت، نمونهٔ مواد یا استعلام از Nexis، نوع کشت و خاک، عرض و ضخامت هدف، مدت مصرف، روش جمع‌آوری، حجم سفارش و مقصد را بفرستید. اگر PE بازیافتی مدنظر است، درصد هدف و نتایج رول مرجع را نیز اضافه کنید.

مواد اولیه پلیمری Nexis: https://www.nexisplast.com/fa/products/polymer-raw-materials

راهنمای مرتبط: محاسبهٔ بازده رول PE بازیافتی: https://www.nexisplast.com/fa/insights/recycled-pe-density-film-yield-iran

درخواست مشخصات، نمونه یا استعلام: https://www.nexisplast.com/fa/contact

منابع

[۱] کائو و همکاران، پژوهش میدانی دربارهٔ ضخامت و خردشدن فیلم مالچ، Environmental Science & Technology، انتشار آنلاین ۲۷ آوریل ۲۰۲۶: https://ucrisportal.univie.ac.at/en/publications/defining-the-point-of-no-returnthickness-dependent-fragmentation-/

[۲] باقریان، مطالعهٔ آفتاب‌دهی با فیلم PE شفاف در باغ لیموی جنوب ایران، Weed Biology and Management، ۲۳ آوریل ۲۰۲۶: https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1111/wbm.70019

[۳] DIN، نسخهٔ EN 13655:2025 برای فیلم‌های مالچ ترموپلاستیک قابل جمع‌آوری، نوامبر ۲۰۲۵: https://www.dinmedia.de/en/standard/din-en-13655/394099596

[۴] ASTM، روش D882 برای کشش فیلم و ورق نازک، بازبینی ۱۷ نوامبر ۲۰۲۶: https://store.astm.org/products-services/standards-and-publications/standards/plastics-standards.html

[۵] ASTM، روش D1922-23 برای مقاومت به پیشروی پارگی فیلم، ۲۰۲۳: https://store.astm.org/standards/d1922