Bilgi merkezi
Tarım filmleri ve silaj balyalama

Silaj balyasında file yerine PE film: dış sarımı ayrı doğrulayın

Türkiye’de silaj balyası üretenler için deneme planı: pres içi bağlamayı dış sarımdan ayırın, hasarı izleyin ve kabul edilen balya başına maliyeti karşılaştırın.

Traktöre bağlı balya sarıcısında beyaz filmle sarılmış yuvarlak balya ve yanında sarılmamış balya
Fotoğraf: Antti Leppänen

19 Temmuz 2025’te Muurame, Finlandiya’da çekilmiş saha fotoğrafı. Ayrı dış sarım aşamasını gösterir; Nexis ürünü veya pres içi film bağlama denemesi değildir.

Antti Leppänen · Wikimedia Commons · CC BY 4.0 · Web için kadrajlandı ve yeniden boyutlandırıldı.

Balya presinde file yerine PE bağlama filmi denendiğinde ilk balya düzgün çıkabilir. Satın alma açısından asıl soru şudur: Bağlanan balya dış sarıma kadar formunu koruyor mu ve bu değişiklik, depolama sonunda kabul edilen balya başına neye mal oluyor? Bu iki soruyu yanıtlamadan dış sarım katını da azaltırsanız hangi değişikliğin işe yaradığını, hangisinin hasara yol açtığını ayıramazsınız.

Türkiye'deki silaj müteahhitleri, süt işletmeleri ve ambalaj tedarikçileri için ilk adım, iki işi ayrı tarif etmektir. Bağlama filmi pres haznesinde filenin görevini üstlenir ve balyayı boşaltma ile sarım arasında bir arada tutar. Dış sarım filmi ise balyanın çevresini ve alın yüzlerini bindirmeli olarak kapatır; fermantasyon ve depolama sırasında hava girişini sınırlamak için kullanılır. Bazı makineler her iki iş için de uygun bir streç film kullanabilir. Bu, her silaj streç rulosunun her makinede iki işe birden uygun olduğu anlamına gelmez.

Önce presin neye izin verdiğini doğrulayın

Türkiye'den bir örnek: Hezar, Panther 50 teknik sayfasında file veya film bağlama seçeneğini listeliyor. KUHN ise 22 Mayıs 2026 tarihli i-BIO+ açıklamasında, kendi çift rulolu bağlama sisteminde standart streç film kullanıldığını belirtiyor. İki örnek de aynı işin farklı makine düzenlerinde yapılabildiğini gösteriyor; bir makinenin rulo ölçüsü ya da ayarı diğerine taşınmamalı. [1, 2]

Makine üreticisine tam model ve donanım bilgisiyle başvurun. Bağlama ünitesinin film kiti, desteklediği rulo eni, masura ölçüsü, dış çap ve film besleme yönü ile ilgili sınırları yazılı alın. Dış sarım ünitesi için aynı bilgileri ayrı kaydedin. İki uygulama için de film tedarikçisinden nominal kalınlığı ve toleransı, parti kodunu ve önerilen kullanım koşullarını isteyin. Üretici ve tedarikçiyle doğrulanmamış ön germe, fren veya kat ayarını deneme uğruna değiştirmeyin.

EN 14932:2025, balyaların dış sarımında kullanılan termoplastik streç filmlerin boyutsal, mekanik, optik ve oksijen geçirgenliği özelliklerini kapsar. Bir dış sarım filmi raporu, filmin presin bağlama ünitesinden düzgün besleneceğini veya kesileceğini tek başına kanıtlamaz. Raporda hangi ürünün, kalınlığın ve test koşullarının yer aldığını kontrol edin. [3]

İlk denemede yalnız bağlamayı değiştirin

A grubu: mevcut file ve onaylı dış sarım. B grubu: aday bağlama filmi ve A grubuyla aynı dış sarım filmi, bindirme ve kat ayarı. Her iki grupta aynı presi, mümkünse aynı dış film lotunu ve aynı operatörü kullanın. Aynı tarlanın aynı biçiminden gelen yemle, çalışma koşulları izin veriyorsa grupları sırayla tekrarlayın. Yem türü, kuru madde, balya ölçüsü, kütle ve pres ayarlarını kaydedin; farklı koşullarda üretilen balyaları eşleşmiş örnekler gibi karşılaştırmayın. Başlamadan önce deneme sayısını, durdurma koşullarını ve kabul ölçütlerini işletme ile birlikte belirleyin.

  • Pres çıkışında balya formunu ve kenarları, bağlama filminin başlangıç ve kesim davranışını, besleme kaynaklı duruşları ve yeniden bağlama ihtiyacını kaydedin. Balyayı dış sarıma kadar bekletmeyin; gözlemleri normal iş akışında, güvenli bir konumdan yapın.
  • Dış sarımdan hemen sonra alın yüzlerini, omuzları ve yan yüzeyi fotoğraflayın. İlk taşımanın ardından aynı bölgeleri tekrar kontrol edin. Hasarın ilk görüldüğü aşamayı işaretleyin: pres çıkışı, dış sarım veya taşıma. Aynı noktada tekrarlayan delik önce o noktaya temas eden ekipmanı ve taşıma biçimini incelemeyi gerektirir.
  • Balyaları kodlayın; aynı depolama süresi ve benzer yerleşim koşullarını kullanın. Açılışta yüzeydeki görünür bozulmayı kaydedin. Gerektiğinde yem kalite değerlendirmesini yetkili laboratuvarla planlayın; dışarıdan düzgün görünen bir balya tek başına yem kalitesini göstermez.
  • B grubu tekrarlı denemelerde kabul edilirse, dış sarım ayarını değiştirmek ayrı bir deneme olsun. Aynı bağlama filmiyle mevcut dış sarımı referans olarak tutun. Kat azaltımı ancak makine ve film üreticisinin sınırları içinde ve depolama sonrası sonuçlar da kabul ediliyorsa düşünülmeli.

Tabacco ve çalışma arkadaşları, İtalya'daki iki ot-baklagil denemesinde file yerine PE bağlama filmi kullandıklarında daha az delik ve daha az görünür yüzey küfü bildirdi. Sonuçlar o yem, makine ve deneme düzenine aittir. Türkiye'de farklı kuru maddeyle hazırlanan bir mısır silajı balyasında aynı sonucu veya daha az dış katın yeterli olacağını göstermez. [4]

Plastik tüketimini ve iş maliyetini birlikte tartın

Rulonun brüt ağırlığı yerine kullanılan net malzemeyi ölçün. A grubunda file ile dış filmi; B grubunda bağlama filmi ile dış filmi ayrı tartın. Deneme boyunca kopan malzeme ve yeniden sarım da tüketime dâhil olsun. Her grup için tüketilen toplam kilogramı kabul edilen balya adedine bölün. Aynı hesapta sarım süresi, duruş, onarım ve varsa bağlama kiti maliyetini ayrı gösterin. Depolama sonundaki kabul sonucu değişiyorsa, hesapta hangi aşamadaki kabul sayısını kullandığınızı açık yazın.

İki PE filmin birlikte toplanabilmesi, otomatik olarak geri dönüşüme kabul edileceği anlamına gelmez. İlçenizdeki atık toplayıcısının kirli tarım filmi, nem, yem artığı ve file karışımı için şartlarını sorun. Geri dönüştürülmüş PE içeren bir dış sarım seçeneği değerlendiriyorsanız oranı ve kaynağı partiye bağlı belgeyle isteyin; bununla birlikte film raporunu ve saha kabulünü ayrı kontrol edin. İlk bağlama denemesinde hem dış filmi hem bağlama malzemesini değiştirmeyin.

Numune talebine hangi bilgileri eklemeli?

Nexis'ten dış sarım filmi teknik föyü, numunesi veya fiyat teklifi isterken pres ve sarıcı modellerini, bağlama türünü, yem ve balya ölçülerini, mevcut film enini ve masurayı, hedef dış kat sayısını, depolama süresini, sezonluk ihtiyacı ve teslim ilçesini gönderin. Aynı rulonun pres içinde de kullanılması gerekiyorsa bunu ayrıca belirtin. Nexis kataloğundaki silaj streç filmi dış sarım içindir; belirli bir presin bağlama ünitesindeki uygunluk ayrı teyit ve deneme gerektirir.

Silaj streç filmi: https://www.nexisplast.com/tr/products/silage-stretch-film

Polimer hammaddeleri: https://www.nexisplast.com/tr/products/polymer-raw-materials

Teknik föy, numune ve teklif talebi: https://www.nexisplast.com/tr/contact

Kaynaklar

[1] Hezar, Panther 50 teknik ürün sayfası; yayın tarihi belirtilmemiş, 11 Kasım 2026 tarihinde incelendi: https://www.hezar.com.tr/tr/product/52/silaj-balya-makinasi-silaj-paketleme-makinasi-silaj-balya-makinasi-rulo-balya-makinasi-balya-sarma-makinasi-tarim-kompaktoru-kompaktor

[2] KUHN, i-BIO+ balya presi ve sarıcı kombinasyonu, 22 Mayıs 2026: https://www.kuhn.com/en/news/bio-baler-wrapper-combination-25-years-top

[3] BSI, BS EN 14932:2025, silaj balyalarında dış sarım için termoplastik streç filmler, 31 Temmuz 2025: https://webstore.ansi.org/preview-pages/BSI/preview_30491480.pdf

[4] Tabacco, Bisaglia, Revello Chion ve Borreani, file ve PE bağlama filminin karşılaştırıldığı saha çalışması, Applied Engineering in Agriculture 29, 795–804, 2013: https://iris.unito.it/handle/2318/138590